woordenlijst

woordenlijst

Op deze pagina vind u een uitleg over verschillende begrippen die u op de website tegenkomt.

pagina-index
het autonome zenuwstelsel

autozenuwstelselHet autonome, onwillekeurige zenuwstelsel reguleert al onze lichaamsfuncties zoals ademhaling, hartslag en spijsvertering. Het bestaat uit twee deelsystemen: het orthosympatisch deel, de rode lijnen op de afbeelding, dat een stimulerende invloed op de orgaansystemen heeft en het parasympatisch deel, de blauwe lijnen, dat een remmende functie heeft.

De stimulerende rol van de orthosympaticus richt zich op organen die we nodig hebben bij activiteit en stress: zweetklieren, wijde bloedvaten, snelle hartslag, actieve longen, alvleesklier (suiker vrij maken), actieve bijnieren (adrenaline, cortisol). Gelijktijdig worden speekselklieren, maag en darmen geremd!!

De parasympaticus draait dit alles om, en stimuleert juist speekselklieren, maag en darmstelsel, de blaas en geslachtsorganen (de spijsvertering en uitscheiding).

Deze twee zijn te beschouwen als gaspedaal (rood) en rem (blauw).
Bij activiteit of in (bedreigende) stressituaties geef je gas en in rust trap je op de rem. Spijsvertering, uitscheiding en sexuele activiteit zijn dus levensverrichtingen en behoeften die bij uitstek rust behoeven.
De ortho- en parasympaticus horen elkaar altijd in evenwicht te houden.

De zenuwen die bij deze systemen horen vinden hun oorsprong in de hersenstam die zich onderaan in de schedel bevindt en het verlengde is van het ruggenmerg.

De zenuwen van het orthosympathisch systeem vertakken zich en vormen via secundaire kernen die langs de wervelkolom lopen (de grensstreng) een vlechtwerk tot in de verste uithoeken van het lichaam.
In het parasympatisch systeem speelt de "nervus vagus" (de "zwervende zenuw" op de afbeelding) een grote rol. Dit systeem heeft ook kernen in het onderste stukje van het ruggenmerg. Bij vrijwel alle lichamelijke problematiek is er in meerdere of mindere mate sprake van een aanpassing of storing in de functie van het autonome zenuwstelsel.

kijk voor meer informatie op www.10voorBiologie.nl

(terug naar indicaties; wetenschap; prikkelbare darmsyndroom; lage rugklachten)
naar boven

het enterisch zenuwstelsel

Het enterisch zenuwstelsel is het "eigen" zenuwstelsel van het spijsverteringssysteem.
Hoewel het communiceert met en bestuurd wordt door het centrale zenuwstelsel, kan het volledig zelfstandig functioneren. Als de zenuwverbindingen met het centrale zenuwstelsel worden doorgesneden, werkt het d.m.v. een eigen "brein" dat bestaat uit miljarden zenuwcellen, gewoon op eigen houtje verder.
Het enterisch zenuwstelsel wordt daarom ook wel eens het tweede brein (second brain) genoemd. Dat verklaart ook waarom we er zo weinig vat op kunnen krijgen als het "eigenwijs" wordt.
(terug naar prikkelbare darmsyndroom)
naar boven

gastrocolische reflex

Door de gastrocolische reflex neemt de peristaltische activiteit van de dikke darm sterk toe na inname van een maaltijd. De toename in beweeglijkheid begint al direct na de maaltijd, dus lang voordat het voedsel in de dikke darm aankomt.
De dikke darminhoud wordt daardoor in de endeldarm geperst waardoor er ruimte komt voor nieuwe vulling.
Dit is één van de redenen dat een stevig ontbijt belangrijk is voor een goede darmwerking en spijsvertering.
Het ontbijt is immers de eerste maaltijd na een lange nuchtere periode.
(terug naar prikkelbare darmsyndroom)
naar boven

hartcoherentie

Als ons hart 60 slagen per minuut slaat, zit er niet precies 1 seconde tussen de onderlinge slagen.
Sterker nog: de interval tussen de slagen hoort in een gezonde situatie per slag te verschillen!
Door deze variabiliteit kan ons lichaam sneller reageren op plotselinge inspanning. Dit ideale hartritme wordt ingesteld door de nervus vagus (zie aldaar) en wordt alleen bereikt als het autonome zenuwstelsel in een goede balans verkeert. Deze toestand van "ideaal hartritme" wordt hartcoherentie genoemd en is de wetenschappelijke maatstaf voor evenwicht in het zenuwstelsel waarbij de nervus vagus de boventoon voert en het lichaam in rust is.
naar boven

houding

Wat verstaan we onder "houding"?
Onze lichaamshouding is de optelsom van lichaamsbouw, aanleg en mogelijkheden en kan afhankelijk van verschillende factoren variëren. Houding is het gebruik dat men maakt van de mogelijkheden die het bewegingsapparaat op een bepaald moment heeft om in goede balans te blijven.
Het lichaam streeft altijd naar een ideale, optimale balans met zo min mogelijk verlies aan energie. Als we in goede conditie zijn hoeven we normaal gesproken niet na te denken over onze houding. Bij pijnklachten of een asymmetrie zoals beenlengteverschil of een skoliose (zijwaartse kromming in de wervelkolom) zal het lichaam compenseren en de houding aanpassen. Ook emotionele en psychosociale factoren kunnen onze houding beinvloeden.
In onze houding "drukken we uit wie we zijn."
(terug naar rugklachten)
naar boven

nervus vagus

De nervus vagus is de belangrijkste zenuw van het parasympathisch deel van het autonome zenuwstelsel.
Als ons lichaam in rust is en we ontspannen zijn, is deze zenuw actief en stimuleert alle opbouwende en verzorgende lichaamsfuncties zoals doorbloeding, vertering en uitscheiding.
terug naar prikkelbare darmsyndroom
naar boven

manipulatie

In een gewricht articuleren, oftewel bewegen twee botstukken t.o.v. elkaar.
Deze beweging kan stroever worden en tenslotte door overmatige lokale spierspanning stoppen.
Het gewricht blijft echter smeringsvloeistof produceren, waarmee het volloopt. Het raakt dan geblokkeerd. Door een snelle beweging, een manipulatie opent het gewricht, het teveel aan vloeistof wordt met een "krak" weg geperst en de gewrichtsdelen worden weer vrij beweeglijk. Dit kan met bijna elk gewricht, met uitzondering van de bekkengewrichten die teveel onder spanning staan. (zie "indicaties"/rug en bekken)
(terug naar tarieven rugklachten behandeling nekklachten)
naar boven

neurologisch onderzoek

In de praktijk spreken we van "klinisch" neurologisch onderzoek. Klinisch, omdat de waarschijnlijkheidsdiagnose zonder apparatuur wordt gesteld. Dit onderzoek is belangrijk in de zgn. differentiaaldiagnose om contra-indicaties die de behandelingsmogelijkheden op dat moment bepalen, uit te sluiten.
Soms is het essentieel om uit te sluiten dat er sprake is van een "centraal" neurologische aandoening, een ziekte.
Meestal richt het onderzoek zich echter op het "perifere" deel van het zenuwstelsel, bijvoorbeeld bij uitstralende nek- of rugpijn door een mogelijke hernia of bijvoorbeeld bij verdenking op een carpaal-tunnel syndroom
of meralgia paraesthetica (pijnlijke gevoelsverandering aan de voorzijde van het bovenbeen).
(terug naar behandeling)
naar boven

neurovegetatieve relaties en viscero-somatische reflexen

Dit zijn zenuwverbindingen tussen het autonome zenuwstelsel en organen, vice versa.
De zenuwen sturen de organen aan.
De organen geven via deze zenuwen informatie door over hun conditie en functie.
Deze informatie komt voor een groot deel binnen in bepaalde segmenten van de rug, de wervelkolom.
Omdat er tevens verschillende andere lichaamsdelen verbonden zijn aan hetzelfde segment als waar de informatie (lees:prikkeling) binnenkomt, kan bij overprikkeling van een orgaan, deze prikkel overslaan naar de gerelateerde lichaamsdelen die dan op hun beurt geirriteerd en ook pijnlijk kunnen worden.

Als dit gebeurt, spreken we van een zgn. "viscero-somatische reflex". Via deze weg is bijvoorbeeld te begrijpen dat hartklachten uitstralen in de linker arm en galblaasproblemen in de rechter schouder.
Een "spastische darm" kan op deze wijze een rol spelen in het ontstaan en in stand houden van rugklachten.
(terug naar behandeling) (terug naar osteopathie) (terug naar rugklachten)
naar boven

oorzaak- en gevolgketen

Er zijn in het lichaam enorm veel relaties en verbindingen waar je zonder voorkennis absoluut geen weet van hebt. Wat bedoeld wordt met een "oorzaak- en gevolgketen" is dat een probleem zich als het ware via een domino-effect door het lichaam voortzet.

Het mooiste voorbeeld vanuit de "anatomie in vivo" is dat het rechter hielbeen direct verbonden is aan het linker schouderblad, en het linker hielbeen aan het rechter. Functioneel anatomisch loopt het weefsel van beneden naar boven vloeiend, naadloos in elkaar over. Deze verbindingen komen tot stand via het zgn. "fasciale systeem".
Er zijn talloze voorbeelden van dit soort anatomische ketens mogelijk!!

Stel je nu eens voor dat er een blokkade optreedt in het bovenste spronggewricht van de enkel. Dat zal tot gevolg hebben dat de voet niet optimaal geheven kan worden; het kuitbeen verliest mobiliteit en dit mobiliteitsverlies kan via de hamstrings, banden in het bekken en de grote rompspieren naar boven toe allerlei gevolgen hebben.
Het kan zijn dat er rugklachten ontstaan, maar ook een schouderprobleem of nekklachten zijn denkbaar.
(terug naar behandeling indicaties rugklachten beenlengteverschil)
naar boven

spondylolyse of spondylolisthesis

Bij een spondylolisthesis is sprake van een, meestal lumbale, wervel die uit zijn verband raakt en naar voren afschuift. Dit is een defect en niet met manuele behandeling op te lossen.
Bij een spondylolyse ontstaat er een breuk in de wervel zelf. Het wervellichaam komt los van de wervelboog en schuift af. Ook hier is operatief ingrijpen de enige oplossing.
Een listhesis is vrijwel altijd een verouderingsprobleem. Een spondylolyse daarentegen kan ook optreden bij jonge intensieve sporters. Dit is o.a. bekend bij turnen, vlinderslagzwemmen en bepaalde rotatiesporten zoals speer- en discuswerpen. (terug naar lage rugklachten)
naar boven

stress

Stress kan gedefinieerd worden als:
De waarneming bij jezelf van een psychische of lichamelijke bedreiging met tegelijkertijd het besef dat je onvoldoende bent voorbereid om de bedreiging het hoofd te bieden.
Deze "negatieve" stress kan met zowel fysieke als emotionele symptomen worden geassocieerd.
(terug naar prikkelbare darmsyndroom)
naar boven