nekpijn

nekklachten

Pijn en stijfheid in de nek zijn meestal een gevolgklacht.
Allerlei problemen in het bewegingsapparaat of daarbuiten kunnen de oorzaak zijn en meestal ontstaan de klachten geleidelijk.
Een acuut pijnlijke, maar vooral stijve nek ontstaat meestal door een ongewone beweging, (sportieve) overbelasting, kou of tocht. Begeleidende klachten als hoofdpijn of uitstralende pijn en tintelingen in de arm zijn mogelijk.
Samen met de tweede nekwervel, de "draaier", speelt de atlas een belangrijke rol in de bewegingen van hoofd en nek en dat kan tot problemen leiden.

symptomen

De nek, oftewel de "cervikale wervelkolom", is het rode gedeelte op de afbeelding.
Hij bestaat uit zeven nekwervels en draagt het hoofd. De overgang met de borstwervelkolom, het blauwe deel, en de gewrichten met de schedel vormen soms een belangrijk knelpunt.

nekpijn Als je met de hand over het achterhoofd naar beneden strijkt is de zevende nekwervel de eerste duidelijk voelbare. De ander wervels worden bedekt door een dikke band.
De zevende heeft een groter uitsteeksel dan de overige nekwervels. Hij vormt de overgang naar de borstwervelkolom. De nek is in alle richtingen erg beweeglijk. De borstwervelkolom is dat alleen in rotatierichting omdat de andere bewegingen worden beperkt door de ribbenkast.
De overgang tussen deze twee, de "cerviko-thoracale overgang", is door dit omslagpunt in de beweeglijkheid een sterk belaste zône en gevoelig voor overbelasting.

oorzaken voor nekpijn

Een verkeerde werkhouding bij de computer is vaak een belangrijke oorzaak.
Zorg ervoor dat het zitvlak altijd wat hoger is dan de knieƫn en de stoel een goede lendensteun biedt. Het beeldscherm liefst op ooghoogte en de onderarmen ontspannen laten afhangen. Zet een timer die je elke 20 minuten herinnert aan wat simpele bewegingen met armen, nek en schouders. Rol met de schouders voor- en achterwaarts, kijk links en rechts over de schouder en klap in de handen boven het hoofd. Het is af te raden rolbewegingen met het hoofd te maken om schade aan de nekgewrichten te voorkomen.

Nekpijn kan ook onstaan als gevolg van oorzaken lager in de rug of het bekken. Kijk bij "opstijgende problemen" op de pagina over lage rugklachten.

Bij het ouder worden ondervindt de nek een natuurlijke verstijving waardoor omkijken steeds moeilijker wordt. Dat komt gedeeltelijk door "slijtage", artrose van de nekwervels, maar strammer worden van het voorste gedeelte van de borstkas en de hals kunnen ook een rol spelen. Dit is vaak door specifieke behandeltechnieken redelijk onder contrôle te houden.
naar boven

oorzaken voor armpijn

Zoals een hernia in de rug uitstraling in het been geeft, doet een nekhernia dat in de schouder en bovenarm.
Heftige pijn die verergert bij bewegen van het hoofd, is vaak het enige symptoom. Dit uitstralingsgebied komt overeen met de vijfde en zesde nekwervel, waar een nekhernia het meest voorkomt. Soms is er krachtsverlies van de biceps.

Pijn, tintelingen, een doof gevoel in de hand of enkele vingers ontstaat bijna nooit vanuit de nek, maar vanuit het bovenste deel van de borstkas en vanuit de hals. Zenuwen die naar de arm gaan, kunnen hier op verschillende plaatsen worden ingeklemd.
We spreken dan van het "thoracic outlet-syndroom". De behandeling moet daarop worden aangepast. Ook een oorzaak in de pols zoals het "carpale tunnelsyndroom" moet worden uitgesloten.

hoofdpijn vanuit de nek

De lange band die achter in de nek verloopt (het ligamentum nuchae) blijkt evenals de spiertjes tussen atlas en achterhoofd, een verbinding te hebben met het buitenste ruggemergsvlies, de "dura mater".
Een te hoge of asymmetrische spanning in deze spieren of banden kan met name achterhoofdspijn veroorzaken.
Hoewel dit meestal het gevolg is van oorzaken elders in het lichaam, is behandeling goed mogelijk en succesvol.

bijzondere symptomen

Pijn in de nek ontstaat meestal geleidelijk en gaat vrijwel altijd samen met stijfheid, soms met hoofdpijn of pijnlijke uitstraling in de armen.
Daarnaast kunnen er andere symptomen optreden, al dan niet gecombineerd met nekpijn:

onderzoek en behandeling

Een goede anamnese is erg belangrijk om achterliggende oorzaken die een contra-indicaties kunnen vormen, uit te sluiten. Het (bewegings)onderzoek en palpatie (lokaal voelen), worden in zit en ruglig op de behandeltafel uitgevoerd. Ook neurologisch onderzoek maakt hier vaak deel van uit.

Bij de behandeling wordt de nodige voorzichtigheid betracht.
Er worden spier- en rektechnieken, passieve mobilisatietechnieken en oefeningen toegepast. Ook kan een manipulatie van het lagere deel van de nek uitgevoerd worden. De hoge nekwervels worden niet gemanipuleerd.
naar boven

de atlas

atlasDe atlas is de bovenste nekwervel en bevindt zich tussen de schedelbasis en de "draaier", de tweede wervel. Het is een zeer beweeglijke wervel die fungeert als een soort kogellager.

De atlas is aan de schedel en de draaier verbonden met een uitgebreid bandapparaat, zodat i.c.m. de diepe nekspieren een stabiel systeem ontstaat.

Diepe kleine spiertjes coördineren de bewegingen van atlas, draaier en achterhoofd t.o.v. elkaar. Deze spiertjes bevatten receptoren die via het zenuwstelsel invloed uitoefenen op de spierspanning van rugspieren, heup- en bekkenmusculatuur. Dit mechanisme staat in dienst van het evenwichtssysteem door een nauwe samenwerking met de evenwichtsorganen in het hoofd. Het is van belang dat de spanning van deze spiertjes niet te hoog of te laag, en links en rechts hetzelfde is. Is dit afwijkend, dan wordt het met voorzichtige bewegingen gecorrigeerd. Daarbij is van belang dat tevens de bovenste rugwervels met hun ribben en ook het halsgebied in de behandeling worden betrokken.

levator scapulaHoewel de stand en beweeglijkheid van de atlas dus van belang zijn voor het spierstelsel van het bewegingsapparaat en daardoor voor de "motoriek", is het onmogelijk om met een enkele correctie van de atlas alleen, dit totale systeem te beïnvloeden.

De atlas maakt kleine bewegingen, maar doet dat veelvuldig. Spieren en banden van de nek, maar zelfs vanaf het schouderblad (de rode spier op de afbeelding rechts!) veroorzaken dat.
De positie van de atlas is daarom onder meer afhankelijk van het volgende:

De spieren van de atlas blijken evenals de lange band die van boven naar beneden in de nek loopt (ligamentum nuchae) verbindingen te hebben met het buitenste ruggemergsvlies.
Hier vinden dus zeer fijne en dynamische reguleringen plaats en het is ondenkbaar dat de atlas met één enkele "correctie" definitief "op zijn plek" gezet kan worden.
Hij moet bij elke behandeling opnieuw worden beoordeeld en kan zich telkens anders presenteren.
naar boven