Brandend maagzuur, reflux
Maagzuur is een uiterst agressieve vloeistof met een pH tussen 1 en 2, wat bijna de hoogst mogelijke zuurgraad is.
Het is krachtig genoeg om een gat in papier te “branden” en een taaie biefstuk binnen enkele uren te laten uiteenvallen tot een soort rundvleessoep. Zo’n sterk zuur hoort uitsluitend in de maag thuis die als enig orgaan in ons lichaam door een speciale slijmlaag er tegen beschermd wordt.
Reflux betekent dat de inhoud van de maag, en soms zelfs de inhoud van de twaalfvingerige darm (waaronder galproducten), terugvloeit naar de slokdarm. In het ergste geval komt deze inhoud zelfs in de mond terecht, wat de symptomen van brandend maagzuur kan veroorzaken.
In Europa blijkt 20% eens per week en zelfs gemiddeld 5% van de bevolking dagelijks last te hebben van brandend maagzuur!
Brandend maagzuur wordt een structureel probleem wanneer het vaker optreedt dan normaal, zelfs na een “gewone” maaltijd, en wanneer de symptomen langer aanhouden dan gebruikelijk, ondanks het gevoel dat de maag al leeg zou moeten zijn. Bijvoorbeeld wanneer reflux optreedt in de vroege nacht, terwijl de laatste maaltijd rond zeven uur ’s avonds was.
Brandend maagzuur ervaar je omdat maagzuur op de verkeerde plek in je lichaam komt!
Soms wordt beweerd dat brandend maagzuur wordt veroorzaakt door een tekort aan maagzuur, en er wordt zelfs aangeraden om maagzuur in de vorm van een supplement in te nemen. Dit is echter een misverstand zonder wetenschappelijke onderbouwing. Logischerwijs staat dit in contrast met het feit dat maagzuurremmers wel degelijk helpen bij brandend maagzuur. Zuurbranden ontstaat namelijk alleen wanneer maagzuur niet in de maag blijft, maar terugstroomt naar de slokdarm.
klassieke symptomen van reflux
- een brandend gevoel in de keel, veroorzaakt door zuur of zure dampen, ook “pyrosis” genoemd
- een brandend gevoel achter het borstbeen, door maagzuur dat terug vloeit in de slokdarm.
- Regurgitatie, is het plotseling naar boven komen van voedsel zónder misselijk gevoel, soms zelfs tot in de mond. Dit voedsel kán al vermengd zijn met maagzuur maar dat hoeft niet persé.
- Slikproblemen ontstaan meestal door irritatie of littekenweefsel in de slokdarm.
Complicaties van reflux en medicijngebruik
Chronische reflux blijft zelden zonder gevolgen.
Langdurige irritatie door het zuur irriteert en beschadigt de slokdarm en leidt tot littekenvorming, vernauwing en uiteindelijk een risico op de ontwikkeling van kwaadaardige complicaties of de zogenaamde “Barretse” slokdarm — een verandering van het slijmvlies in de wand van de slokdarm.
We moeten echter niet alleen rekening houden met de schadelijke invloed van zuur op de slokdarm, maar ook met de impact van langdurig gebruik van maagzuurremmers en dan met name de “protonpompremmers”, de zogenaamde PPI’s . Langdurig gebruik van deze veel voorgeschreven medicatie heeft namelijk meer gevolgen dan je kunt vermoeden:
- Langdurig gebruik van PPI’s leidt tot een verstoorde elctrolytenbalans. Je kunt een tekort ontwikkelen van belangrijke mineralen, met name van natrium en kalium wat kan leiden tot hartritmestoornissen
- Verhoogde bloeddruk door invloed op het renine-angiotensine-aldosteronsysteem (RAAS)
- Toegenomen risico op bloedstolsels
- Uit een op 13 oktober 2025 gepubliceerde meta-analyse van zes cohort studies waarbij in totaal meer dan 1.3 miljoen deelnemers waren betrokken blijkt dat lijders aan reflux een 27% grotere kans hebben op het krijgen van een acuut myocard-infarct, oftewel een hartaanval.
Gastroesophageal Reflux Disease (GERD) and Risk of Incident Acute Myocardial Infarction: A Systematic Review and Meta-Analysis of Cohort Studies - Een verminderde opname van vitamine B12
- Een verhoogd risico op maaginfecties, zoals door de gevaarlijke bacterie “Clostridium difficile”
- Een bacteriële overgroei in de maag en darmen wat kan leiden tot “systemische infecties” met mogelijk hart- en vaatlijden tot gevolg
- Verstoring van de darmflora.
- hoofdpijn: De hersenen hebben geleerd om hoofdpijn te koppelen aan de maagzuurprikkels, zelfs als deze minder ernstig zijn. (in mijn behandelprogramma wordt uitgelegd hoe dit werkt)
Hoewel de klachten zich meestal beperken tot de slokdarm en de maagstreek, kan reflux op langere termijn ook andere lichaamssystemen aantasten. Dit kan leiden tot complicaties en ernstige secundaire gezondheidsproblemen.
In mijn behandelprogramma leg ik uit waarom deze gevolgen ontstaan en bespreek ik welke medicatie beschikbaar is — niet alle middelen hebben immers dezelfde bijwerkingen — en hoe deze op een verantwoorde manier kan worden afgebouwd.
Verborgen reflux
Heesheid, een aanhoudende hoest, een voortdurende drang om de keel te schrapen of een loopneus na het eten kunnen wijzen op zogenoemde verborgen reflux.
Omdat de typische refluxklachten ontbreken, wordt het verband met de maag vaak niet gelegd.
Juist daarin schuilt het risico: reflux kan wel degelijk aanwezig zijn zonder de klassieke symptomen, vandaar de benaming verborgen reflux.
Het is nog steeds niet helemaal duidelijk hoe het mogelijk is dat zure maaginhoud onopgemerkt de slokdarm kan irriteren en beschadigen. Een mogelijke verklaring is dat de dampen van het sterke maagzuur al voldoende beschadigend effect hebben.
Op de lange termijn kan dit problematisch zijn, omdat schade aan de slokdarm ongemerkt kan toenemen wanneer behandeling – in tegenstelling tot bij klassieke reflux – uitblijft.
Niet zelden wordt verborgen reflux pas achteraf herkend als onderliggende oorzaak van andere klachten waarvoor de patiënt de arts consulteert.
Symptomen van verborgen reflux
- Heesheid en stemverlies
- Globusgevoel, ( een brok in de keel )
- Aanhoudende droge hoest
- Constante neiging de keel te schrapen
- Een loopneus hebben na een maaltijd
- Een zure smaak in de mond
Mogelijke complicaties van verborgen reflux
- Beschadiging van de slokdarm
- Barretse slokdarm
- LPR: Laryngo Pharyngeale Reflux
- Laryngitis
- Middenoor-ontstekingen
- Tanderosie
- Asthma
- Longontsteking
Reflux en PDS één en hetzelfde syndroom?
Als mens, “homo sapiens”, hebben we hetzelfde maagzuur als een hyena, een aaseter. Ons “microbioom” (de bacteriën in onze darmen) is vergelijkbaar met dat van een baviaan.
Dit betekent dat we in principe alles wat wij als “mensenvoedsel” beschouwen, moeiteloos moeten kunnen verteren.
Echter wanneer de spijsvertering al verstoord is in de mond, maag of twaalfvingerige darm, heeft dat gevolgen voor het verdere verloop ervan.
Dit kan bijvoorbeeld leiden tot het “prikkelbare darmsyndroom”.
Als we spreken van het Prikkelbaar Darm Syndroom (PDS) zoals dat officieel heet, denken we meestal direct aan de dikke darm.
Dat verklaart de interesse voor behandeling met probiotica, darmspoelingen of diëten zoals het Fodmap dieet.
Onderzoek heeft aangetoond dat “Gastro- oesophageale reflux”, aangeduid als GERD en PDS qua kenmerken en symptomen zoveel gemeen hebben dat men er steeds meer vanuit gaat dat PDS en reflux mogelijk verschillende uitingen zijn van één en dezelfde onderliggende aandoening.”
