Op internet circuleren verschillende beweringen dat brandend maagzuur niet het gevolg zou zijn van een overschot, maar juist van een tekort aan maagzuur. Op basis daarvan wordt soms geadviseerd om de maagzuurproductie te verhogen met supplementen.
Het is belangrijk dit misverstand helder te corrigeren: voor deze hypothese bestaat letterlijk “nul” wetenschappelijk bewijs.
Je krijgt géén brandend maagzuur omdat je te weinig hebt.
lees dit blog
Deze redenering is bovendien weinig logisch: als reflux werkelijk het gevolg zou zijn van te weinig maagzuur, dan zou verdere remming van de zuurproductie de klachten juist moeten verergeren.
En een feit is dat medicatie werkt.
Bij een sterk verminderde productie van maagzuur spreken we van achloorhydrie (vrijwel geen maagzuur) of hypochloorhydrie (te weinig maagzuur). Mogelijke oorzaken zijn onder andere een auto-immuunziekte, pernicieuze anemie, een infectie met Helicobacter pylori, atrofische gastritis, een gastric bypass of langdurig gebruik van maagzuurremmende medicatie.
Dit betreft serieuze aandoeningen, en de klachten die hierbij optreden verschillen duidelijk van die bij reflux.
Er is géén sprake van brandend maagzuur, maar eerder van een vol, opgeblazen en drukkend gevoel in de bovenbuik. Kenmerkend zijn een snelle verzadiging, een aanhoudend gevoel van een overvolle maag, een slechte adem en moeite om normale porties voedsel te verdragen.
Daarnaast heeft een tekort aan maagzuur belangrijke gevolgen voor de vertering. Maagzuur speelt immers een essentiële rol bij het afbreken en steriliseren van voedsel. Wanneer deze functie tekortschiet, wordt de vertering onvolledig en kunnen micro-organismen gemakkelijker overleven en zich verder in het spijsverteringskanaal ontwikkelen.
Dit kan leiden tot klachten zoals winderigheid, een opgeblazen gevoel en verstoringen van de stoelgang, variërend van obstipatie tot diarree.
Ook het argument dat de maag met het ouder worden minder zuur produceert, terwijl brandend maagzuur juist vaker voorkomt bij ouderen, betekent echter niet automatisch dat het één de oorzaak is van het ander. Het gaat om twee verschijnselen die gelijktijdig kunnen optreden, zonder dat er noodzakelijk een oorzakelijk verband bestaat. In zo’n geval spreken we van co-existentie.
Hoewel een tekort aan maagzuur op zichzelf géén brandend maagzuur veroorzaakt, kan een verminderde maagmotiliteit — het vermogen van de maag om voedsel effectief te kneden en te mengen — wél bijdragen aan refluxklachten, maar dan juist door een lokale ophoping van maagzuur, een tevéél dus!
Wanneer de maag het voedsel onvoldoende vermengt en vertraagd leegt, blijft een deel van het maagzuur gescheiden van de voedselbrij. Hierdoor kan zich bovenop de maaginhoud een laagje zuur vormen, de zogenoemde acid pocket.
Het is dit relatief vrije zuur, niet gebonden aan voedsel, dat gemakkelijk kan terugstromen naar de slokdarm en daar het kenmerkende branderige gevoel veroorzaakt.